BLOG#4 – FONK. Het zit in je natuur!

Globalisering, digitalisering, technologische innovatie, klimaatverandering en individualisering… Onze samenleving is de afgelopen decennia snel en ingrijpend veranderd. Veel van de beroepen van nu, zijn over 20 jaar wellicht verdwenen. Het kind van nu heeft een passende ontwikkelomgeving nodig. FONK creëert educatie vanuit verbinding, tussen innerlijke mens en buitenwereld. De natuur is daarbij een belangrijke inspiratie- en activatiebron.

Met natuur-geïnspireerd onderwijs, geeft FONK een antwoord op de veranderde ontwikkelvraag van de nieuwe generatie. Onder leiding van verschillende experts is een passend en bewezen educatief concept tot stand gekomen waarover we u graag meer vertellen! Vandaag staat onderzoekend leren centraal.

 

Onderzoekend leren – motiveren en stimuleren om tot ontwikkeling te komen

Wendy Braat-Goderie, Adviseur Edux

Op Instagram van Kbs Effen (https://www.instagram.com/fonk_hetzitinjenatuur/), de eerste FONK-school, verscheen het volgende bericht:

‘De Kinderboekenweek is officieel afgelopen, maar wij blijven lekker lezen en werken aan ons schoolbrede thema: De wereld van werk. Unit 3 is zich aan het verdiepen in het leerpad over samenwerken. In de klas en buiten werken de leerlingen heel veel samen, maar wij zijn natuurlijk altijd op zoek naar de verbinding met de natuur. Hoe werken bijen eigenlijk samen?’

In een notendop vertelt dit bericht veel over de aanpak van KBS Effen vanuit het educatief concept FONK. FONK bereidt kinderen beter voor op de toekomst dan nu gebeurt. De natuur is daarbij een belangrijke inspiratie- en activatiebron.

De afgelopen twee jaar hebben de leerkrachten op Kbs Effen hard gewerkt aan het implementeren van FONK. De leerkrachten sluiten steeds beter aan bij de manier waarop kinderen van nature leren. Als kinderen buiten op onderzoek uitgaan, doet dat een beroep op andere vaardigheden dan wanneer ze zittend achter een tafel leren. Door te ervaren, te beleven en je te verwonderen, dus te leren met al je zintuigen wordt leren authentiek. Neem daarbij de nood om duurzaam met onze natuur om te gaan en je begrijpt waarom Kbs Effen gekozen heeft voor het FONK concept.

 

Hoe zit dat dan?

Er is veel onderzoek gedaan naar manieren om kinderen te motiveren en stimuleren om tot ontwikkeling te komen. Hieruit blijkt, dat voor de keuze van leermiddelen geldt dat ze idealiter zo dicht mogelijk aansluiten bij de leefwereld van de kinderen, omdat dit de motivatie, nieuwsgierigheid en onderzoekende houding in de hand werkt. Dit kan door leermiddelen te selecteren die ervoor zorgen dat de ‘echte’ wereld naar de klas wordt gebracht of door zelf met de leerlingen naar buiten te gaan en ze in contact te laten komen met die buitenwereld.

Hierbij is het belangrijk om aan leerlingen regelmatig de mogelijkheid te geven om de basisvaardigheden te oefenen, die nodig zijn om aan onderzoek te doen, zoals bijvoorbeeld observeren, noteren, onderzoeksvragen stellen, hypothesen vormen, samenvatten, presenteren, redigeren, analyseren, discussiëren en opbouwende kritiek geven. De kritische blik van leerlingen kan in elke les worden gescherpt door steeds te vragen naar argumenten en bewijsmateriaal.

 

Hoe ondersteun je onderzoekend leren dan optimaal?

Leerlingen worden tijdens het onderzoekend leren met een aantal knelpunten geconfronteerd, die er mee te maken hebben dat hun voorkennis, hun onderzoeksvaardigheden en hun zelfsturend leervermogen soms nog onvoldoende ontwikkeld zijn om zelfstandig, actief en al dan niet coöperatief aan onderzoek te doen. Daarom is het belangrijk dat leerkrachten leerlingen op die punten ondersteunen b.v. door informatie te geven, een stappenplan te gebruiken bij het opzetten van een onderzoek, en te helpen reflecteren b.v. door leerlingen harop te laten uitleggen waarom ze een bepaalde actie hebben uitgevoerd.

 

Kortom:

  • Onderzoekend leren begint bij de nieuwsgierige leerling, maar houdt hier zeker niet op!
  • Onderzoekend leren staat niet gelijk aan een vrije ontdekkingstocht!
  • Het hart van onderzoekend leren is niet te vangen in een vijf- of zevenstappenplan, maar vraagt om een rijk en afgestemd pedagogisch-didactisch repertoire van leraren!

Kom vooral kijken, hoe onderzoekend leren vorm krijgt bij FONK!

 

Bronnen:

  • Gerdo Velthorst Ida Oosterheert & Niels Brouwer Velon 2011
  • Uit: reviewstudie onderzoekend leren stimuleren – effecten, maatregelen en principes, 2012 – Jetje De Groof, Vincent Donche en Peter Van Petegem zijn verbonden aan het Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen van de Universiteit Antwerpen.
  • Onderzoek van Godbey et al. (2005)